Kan je de Vasaloppsleden in de zomer bewandelen?

Een tocht over de Vasaloppsleden is een van de meest onderschatte belevenissen die Sälen te bieden heeft. Negen mil bosweg en pad tussen Sälen en Mora, met honderd jaar skigeschiedenis in elke kilometer – en in de zomer heb je het bijna helemaal voor jezelf. Waar tienduizenden skiërs zich op een zondag in maart verdringen, loop je in je eentje door een stille sparrenbos. Deze gids beschrijft hoe de route bij onbesneeuwde omstandigheden verloopt, hoe je hem in etappes kunt indelen en hoe je er een dagtocht van kunt maken in plaats van een groot project. Als je tussen de etappes door in Sälen verblijft, is er zomerresidentie in Sälen die uitstekend dienst doet als vaste basis.

Als jullie meer willen lezen over de race zelf – de geschiedenis, de week en alles eromheen – dan vinden jullie dat allemaal op onze pagina over alles over Vasaloppet. Hier gaat het om het pad als de sneeuw weg is.

Kort antwoord: ja – het spoor blijft zichtbaar op onbedekte grond

De Vasalopp-route is geen tijdelijke skipiste die elke winter wordt geprepareerd. Het is een permanent pad door het bos, dat wordt vrijgemaakt en onderhouden en het hele jaar door blijft liggen. In de zomer wordt het gebruikt voor Cykelvasan en om te wandelen, en het is volledig begaanbaar te voet. Wat je tegenkomt is een brede, duidelijke corridor door het boslandschap – soms een grindweg, soms een pad, soms een breed stuk met gras. De markering, bewegwijzering en toegankelijkheid kunnen per etappe en per seizoen variëren, dus controleer de actuele informatie bij de organisator van de Vasaloppet voordat je aan een langere etappe begint. Het is geen bergwandeling in de klassieke zin van het woord – het grootste deel loopt door het bos – maar het is wel een echte lange tocht met een eigen karakter.

Van Berga by naar Mora: het traject in het kort

De route begint bij Berga by, net buiten Sälen, en loopt in oostelijke richting naar Mora – in totaal negen mil, dezelfde afstand als de wedstrijd. Het eerste deel is het enige dat echt stijgt: vanaf de startplaats gaat het omhoog richting Smågan, waarna de route door een golvend boslandschap naar het oosten loopt. Vervolgens komen de klassieke controleposten in volgorde voorbij – Smågan, Mångsbodarna, Risberg, Evertsberg, Oxberg, Hökberg, Eldris – voordat de route afbuigt naar Mora. Dezelfde route lopen als de skiërs, langs dezelfde plaatsnamen die je in de tv-uitzendingen hebt gehoord, maakt een groot deel uit van de charme. De hoogteverschillen zijn bescheiden in vergelijking met een tocht door de bergen, maar het traject is lang en de ondergrond eentonig, wat zijn tol eist van je voeten en je geduld.

Etappes en het aantal dagen dat de hele route in beslag neemt

Negen mijl te voet is voor de meesten een tocht van meerdere dagen. Een gebruikelijke aanpak is om de route op te splitsen in etappes op basis van de controleposten, die verspreid liggen langs de route en als natuurlijke oriëntatiepunten fungeren – ze hebben een naam, zijn bereikbaar via de weg en zijn eenvoudig te beschrijven voor degene die jullie komt ophalen. Hoeveel dagen je erover doet, hangt volledig af van je tempo en de lengte van de dagetappes; ga ervan uit dat een ervaren wandelaar er een aantal dagen over doet en dat een beginner beter wat extra tijd kan incalculeren. Plan de logistiek voordat je vertrekt: vervoer naar het startpunt, ophalen bij het eindpunt van de etappe en waar je overnacht. Controleer ook van tevoren wat de regels zijn voor overnachtingen langs de route – ga niet zomaar uit van iets, maar zoek uit wat er beschikbaar is en waarvoor je moet reserveren.

Ondergrond, markering en wat je moet weten

De ondergrond wisselt tussen grind, bospaden en stukken die nat kunnen zijn – de route loopt deels over moerasgrond, en waar de sneeuw in maart een skiër draagt, kan je voet er in juli in wegzakken. Reken na regen op stukken die geschikt zijn voor wandelschoenen. De eentonige ondergrond vormt tegelijkertijd de grootste uitdaging: lange, rechte stukken door het bos zonder uitzicht zijn mentaal zwaarder dan een afwisselende tocht in de bergen, en schuurwonden zijn de meest voorkomende reden waarom mensen de tocht afbreken. Ingelopen schoenen, goede sokken en pleisters die je van tevoren meeneemt, zijn hier daarom belangrijker dan tijdens een korte bergtocht. De mobiele dekking is onregelmatig in het bosgebied en de beschikbaarheid van water varieert – neem voldoende mee en vul je voorraad aan wanneer je de kans hebt. In de zomer kunnen er in het bos flink wat muggen zijn.

Maak een dagtocht in plaats van de hele route

De overgrote meerderheid van degenen die de Vasaloppsleden willen bewandelen, doet er het beste aan om niet de hele route te lopen. Een enkele etappe vanaf Sälen in oostelijke richting biedt de volledige ervaring – het startvak, de klim, het stille bos en het gevoel deel uit te maken van de geschiedenis – in een ochtend, waarna je in de middag weer terug bent in het huisje. Het is een perfect onderdeel van een week waarin de rest aan andere activiteiten wordt besteed, en het is geschikt voor zowel gezinnen met kinderen als gemengde gezelschappen, omdat je zelf het keerpunt bepaalt. Een leuke manier is om heen en terug dezelfde route te lopen, of om een auto bij een kruispunt verderop achter te laten. Als je de tocht in een breder kader wilt plaatsen, beschrijven we de wandelroutes in Sälen in een aparte gids.

Fietsen of wandelen – wat past bij jullie?

Dezelfde route wordt ook door de Cykelvasan gebruikt, en de keuze tussen fietsen of wandelen verandert de beleving volledig. Op de fiets leg je het traject in een heel ander tempo af en kun je de hele route in één dag afleggen – en dat is precies wat duizenden mensen elke zomer doen. Te voet zie je daarentegen de details: de moerassen, de paddenstoelen, de sporen in het zand en de lange, stille stukken die je vanaf het fietszadel in een paar minuten passeert. Als je de fietsvariant wilt uitproberen, hebben we alle praktische informatie verzameld in de gids over Cykelvasan en de accommodatie. Een tip voor wie niet kan kiezen: leg in dezelfde week één dagetappe te voet af en één op de fiets – het voelt alsof het twee verschillende routes zijn.

Verblijf in Sälen als startpunt of uitvalsbasis

Sälen is het startpunt van de route, en dat maakt deze plaats tot de ideale uitvalsbasis, of jullie nu één etappe of de hele route gaan lopen. Als u de hele week op dezelfde plek verblijft, hoeft u niet elke dag opnieuw in te pakken en kunt u terugkeren naar een huis met een keuken, een droogruimte en een sauna – wat na drie mil op een grindweg meer betekent dan u zou denken. In de weken rond Cykelvasan is de vraag naar accommodatie in de hele vallei groot, dus reserveer ruim van tevoren als jullie tocht dan plaatsvindt. Tijdens de overige zomerweken is de beschikbaarheid aanzienlijk beter en zijn de prijzen gunstiger. Als je een auto hebt, kun je in Sälen verblijven en elke ochtend naar de start van de etappe rijden – een opzet die verrassend goed werkt, zelfs ver naar het oosten.

Samenvatting – De Vasalopp-route te voet

Kort over het wandelen van de Vasaloppsleden vanuit Sälen:

• Het pad blijft het hele jaar door aangelegd en is bij droog weer prima begaanbaar.
• Negen mil van Berga by naar Mora, met de klassieke controleposten als natuurlijke etappedoelen.
• De hele route is een meerdaags project – voor de meesten is het het beste om een etappe van één dag te kiezen.
• De ondergrond wisselt tussen grind, pad en moeras; goed ingelopen schoenen zijn belangrijker dan wat dan ook.
• Controleer bij de organisator de bewegwijzering, de begaanbaarheid en de overnachtingsmogelijkheden voordat je aan langere etappes begint.
• Sälen is het startpunt en de logische uitgangspunt – reserveer vroeg rond Cykelvasan.

Op de piste lopen als er groen ligt, is een heel andere ervaring dan erop skiën als er sneeuw ligt – en voor velen is dat de ervaring die het meest in het geheugen blijft hangen.